Düşme Mesafesi Hesaplama

Gerekli boş alan nasıl hesaplanır?

Düşüş durdurma sisteminde çalışan düştüğünde önce lanyard gerilene kadar serbest düşer, ardından şok emici açılarak düşüşü yavaşlatır. Gerekli boş alan bu iki mesafenin, varsa yatay yaşam hattının esnemesinin ve bir güvenlik payının toplamıdır. Araç, çalışma zemininin altında kalması gereken engelsiz yüksekliği şu formülle hesaplar:

Boş alan = serbest düşüş + şok emici açılması (1,75 m) + hat sehimi + güvenlik payı (1 m)

• Serbest düşüş: lanyard uzunluğu + sırt halkası yüksekliği − ankraj yüksekliği. Ankraj yükseldikçe serbest düşüş kısalır.
• Şok emici açılması: EN 355’e göre enerji sönümleyicinin açılma miktarı en fazla 1,75 m’dir; araç bu üst sınırı kullanır.
• Hat sehimi: yatay yaşam hatlarında düşüş anında halatın aşağı doğru esnemesidir; açıklık, kullanıcı sayısı ve sisteme göre üreticinin hesabından alınır.
• Güvenlik payı: düşüş durduktan sonra ayakların altında kalması gereken boşluktur; üretici kılavuzlarında yaygın olarak 1 m alınır.

Ankraj yüksekliği neden bu kadar önemli?

Ankraj sırt halkası hizasında olduğunda serbest düşüş lanyard uzunluğu kadardır. Ankraj ayak hizasına indiğinde serbest düşüşe bir de sırt halkası yüksekliği eklenir; 2 m’lik lanyard ile bu yaklaşık 3,5 m demektir. Serbest düşüşün lanyard uzunluğuna oranı düşme faktörü olarak adlandırılır: faktör 1’in altında kaldığında hem düşme mesafesi hem de vücuda gelen kuvvet azalır. Bu yüzden ankraj noktası mümkün olduğunca sırt halkası hizasında veya üstünde seçilir. Ankraj tipleri için ankraj noktaları nedir rehberine bakılabilir.

Uluslararası bir karşılaştırma olarak ABD’de OSHA 1926.502 düzenlemesi kişisel düşüş durdurma sistemlerinde serbest düşüşü 1,8 m (6 ft) ile sınırlar ve çalışanın alt seviyeye çarpmayacak şekilde kurulmasını ister.

Boş alan yetmiyorsa ne yapılır?

• Ankrajı yükseltmek: baş üstü ankraj veya baş üstü yatay yaşam hattı serbest düşüşü belirgin şekilde kısaltır. Çatı ve platformlar için yatay yaşam hattı sistemlerine bakılabilir.
• Daha kısa lanyard: lanyard kısaldıkça serbest düşüş kısalır; iş hareket alanı buna göre planlanır.
• Geri sarımlı düşüş durdurucu: halatı sürekli gergin tuttuğu için serbest düşüş çok kısadır; gereken boş alan ürünün kullanım kılavuzundaki değere göre belirlenir.
• Önleme (restraint) sistemi: boy ayarlı lanyard ile çalışanın düşme noktasına hiç ulaşamaması sağlanır; düşüş olmadığı için boş alan gerekmez.
• Toplu koruma: boşluğun çok sınırlı olduğu kenarlarda kenar koruma sistemleri düşüşü baştan engeller.

Doğru sistemi seçmek için yaşam hattı seçim aracını da kullanabilirsiniz. Ekipmanın doğru kullanımı ve kurtarma planı için yüksekte çalışma eğitimi önerilir; yasal çerçeve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu‘nda yer alır.